m 16

 Tlebi Alimankan min bɔra Angletɛri cɛmancɛla waatiw la, ani a kɛra san kɛmɛda 21nan na Krisita tile la (15 AH), ka da diɲɛnatigɛ kan, diɲɛ kan min jɛnsɛnna kosɛbɛ. O ye kanba ye diɲɛ kɔnɔ ka kɛɲɛ ni a fɔbagaw hakɛ ye, ani kan sabanan ye diɲɛ kɔnɔ kan fɔbagaw hakɛ fɛ Sinuwakan ni Ɛsipaɲɔlikan kɔrɔlen kɔfɛ. A jatebla bì ko tubabukan fɔbagaw ka ca ni miliyari fla ye. Bi tubabukan jɛnsɛnni diɲɛ kɔnɔ daminɛna san kɛmɛda 17nan na ka da a kan Angletɛri Mansamara ka diɲɛ fanga bonya ani kɔfɛ Ameriki Ameriki. Angilɛkan ye dunankan fɔlɔ ye Arabu jamana damadɔ kɔnɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Arabu Mashreq jamanaw, k’a sɔrɔ a ye dunankan filanan ye faransikan kɔfɛ Magreb jamanaw kɔnɔ. Angilɛkan, min ni mɔgɔ caman dalen bɛ min na, o tɛ kelen ye, a ma bɔ latigɛkan na, nka a ye Alemaɲikan dɔ ye, i n’a fɔ Alemaɲikan. O kanw bɛɛ bɛ Indo-Erɔpu kanw na. Siga t’a la, o dannaya in sababu bɔra tubabukan ka nɔba la faransikan n’a latigɛkanw kan, minnu bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan, u bɛ tubabukan daɲɛgafe tila sabanan...

 Ingelesa gaur egun fonetikoki den horretara hurbildu zuen gertaerarik handiena aldaketa fonemiko handia izan zen, Britainia Handiko uhartearen hegoaldean K.o XV. mendean. Aldaketa fonetiko honek, batez ere, bigun egiten zituen bokal luzeak (marearen letrak) barne hartzen zituen. Esaterako, "ahoa" hitza jatorriz "sits" gisa irakurtzen zen, beraz, aldaketa fonetiko handiaren ondorioz bihurtu zen eta orain arte "sits" irakurtzen da. Era berean, /tim/ irakurtzen zuen eta /tim/ irakurtzen zen "denbora" hitza (denbora, denbora). Gertaera hau sortzen ari den ingeles modernoaren ezaugarririk nabarmenena da, eta ingeles ertainaren ondoren ingelesaren fasearen izena da. Garai honetako literatura-lan garrantzitsuenak Shakespearek egin zituen, hari ingeles hizkuntza egozten zaio batzuetan, eta Shakespeareren hizkuntza deitzen zaio, eta Bibliaren itzulpena ingelesera, James erregeak osatzea agindu zuena. "James" izena hemen "James"-en aho...